Nowo zatrudnieni nie muszą obawiać się zmowy "starych" pracowników firmy. Należy jednak pamiętać o kilku podstawowych zasadach.

Nawet dla starych "wyjadaczy" pierwsze dni w firmie nie są łatwe. Michael Vogel przeszedł dwa i pół roku temu z dużego niemieckiego koncernu do nowo utworzonej spółki eCircle AG. Monachijskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w marketingu cyfrowego dialogu doceniło jego wieloletnie doświadczenie w dziedzinie dystrybucji i zarządzania kluczowymi klientami. Na nowym stanowisku 40-letni Michael przyglądał się swoim nowym kolegom, którzy byli od niego młodsi o 10 - 15 lat. Jednak różnica wieku nie stanowiła dla niego problemu. "To nie miało dla mnie w ogóle żadnego znaczenia" - wspomina. "W ciągu kilku pierwszych tygodni pozostawałem trochę na uboczu i obserwowałem. Chciałem się dowiedzieć, w jaki sposób przedsiębiorstwo funkcjonuje, poznać mechanizm podejmowania decyzji."

Umiejętność obserwacji to podstawa
"Michael instynktownie przyjął właściwą postawę" - mówi Andreas Lutz, ekspert w dziedzinie wspierania pracowników i autor książki na temat networkingu. Radzi on, aby wcielić się w rolę "etnologa przebywającego na obcej planecie" i zachowywać się dokładnie tak, jak Michael Vogel: obserwować, obserwować i jeszcze raz obserwować. Ekspert zaleca spokój i opanowanie. "Nie należy angażować się od razu na 100%. W pierwszej kolejności należy dobrze zapoznać się z warunkami socjalnymi. To wymaga czasu. Ale to niepowtarzalna okazja, aby zadawać wiele pytań. W późniejszym czasie takie postępowanie zostanie odebrane jako brak kompetencji".

Także Ulrike Winter, doradca w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi w firmie M&I Service w Monachium, zaleca: "Wykorzystaj naiwność i niewiedzę, która "przysługuje" nowemu pracownikowi. Pytaj o wszystko". Uważny obserwator ma szansę poznać nie tylko mechanizm funkcjonowania firmy, ale także istotne punkty informacyjne, system obowiązującej hierarchii oraz sposoby komunikacji. "Zupełnie naturalna jest sytuacja, że na początku nowo przyjęty pracownik czuje się osamotniony, gdy koledzy rozmawiają o wydarzeniach z okresu, kiedy nie był jeszcze pracownikiem firmy", mówi autor książki Andreas Lutz. "Jest to szczególnie trudne doświadczenie dla osób z osobowością ekstrawertyczną".

Wykorzystaj kącika do robienia kawy, bufet czy chwilę przy kopiarce
"Nowo zatrudniony pracownik może poczynić duży krok naprzód w procesie integracji w nowym środowisku już na samym początku, podczas prezentacji" - mówi doradca w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi Ulrike Winter. "Przywitaj się ze wszystkim głośno i wyraźnie, przedstaw się i wyjaśnij, czym się zajmujesz". Na tym etapie nie ma miejsca na słabości" - dodaje Andreas Lutz. "Zaprezentuj się w sposób pozytywny i świadczący o pewności siebie. Szczególnie kobiety wykazują tendencję do ukrywania swoich atutów".

Podczas pierwszej rozmowy z nowymi kolegami nierzadko zadawane są pytania natury osobistej. 29-letnia Joanna Rusin-Rohring uważa to za "dobrą okazję" do nawiązania nici porozumienia na przyszłość. Od sierpnia 2005 r. jest zatrudniona w przedsiębiorstwie Hobson, gdzie jest odpowiedzialna kontakty z prasą oraz zarządzanie kongresami. Na początku wiele się przysłuchiwałam, a najważniejsze informacje nawet notowałam, opowiada. Kto z kim pracuje w zespole? W jaki sposób przedsiębiorstwo funkcjonuje? Jaki jest obowiązujący system hierarchii?" Trzeba mieć jednak nawyk czytania notatek, w przeciwnym razie cała praca pójdzie na marne" - śmieje się Joanna. Dobry start w pracy ułatwili jej także nowi koledzy. "Bardzo mi wtedy pomogli. Byli bardzo przyjaźnie nastawieni i gotowi do udzielania pomocy, chętnie odpowiadali na moje pytania".

Ale nawet najdłuższy "okres ochronny" kiedyś się kończy, a wtedy pracownik jest oceniany wyłącznie na podstawie swoich osiągnięć. Michael Vogel, który w międzyczasie objął w firmie eCircle AG stanowisko szefa sprzedaży mówi: "Swoich współpracowników włączałem do procesu podejmowania decyzji. Jeśli potrafi się artykułować w odpowiedni sposób swoje przemyślenia, okazuje zainteresowanie pomysłami innych, oczekuje feedbacku, koledzy reagują z dużo większą otwartością".

A gdy pojawia się problem z przystosowaniem?
Czasami włączenie się do grona "starych" pracowników firmy okazuje się bardzo trudne. Istnieje ku temu wiele przyczyn: popełnione fauxpas, obawa przed konkurencją, nieporozumienia. Z doświadczeń autora książki Andreasa Lutza wynika, że nierzadko kobiety czują się ignorowane przez współpracowników płci przeciwnej. Ekspert radzi, aby bez skrępowania wykorzystywać dostępne punkty informacyjne w firmie, a przy nadarzającej się okazji zainicjować rozmowę w nieco mniejszym gronie osób. "To znacznie łatwiejsze, rozmówcy odczuwają mniejsze skrępowanie i nie obawiają się reakcji współpracowników".

Pracowników, którzy obawiają się konkurencji, można przekonać do siebie, prosząc o wsparcie w początkowym okresie zatrudnienia. "Takie działanie może obudzić cechy mentorskie". Nowo zatrudnieni pracownicy nie powinni odrzucać pomocy bardziej doświadczonych pracowników o dłuższym stażu pracy w firmie, uważa Ulrike Winter: "Brak pewności siebie jest na początku zjawiskiem całkowicie naturalnym".

Nie przejmować się drobnymi potknięciami
Jeśli komuś zdarzyło się popełnić fauxpas, nie powinien brać sobie tego za bardzo do serca. "Wcale nie będzie lepiej, jeśli będziemy za coś tysiąc razy przepraszać" - mówi Andreas Lutz. A Joanna Rusin-Rohring dodaje: "Należy być przygotowanym na to, że prędzej czy później przytrafi się jakieś potknięcie. Nie należy się na tym skupiać przez dłuższy czas. Podobne sytuacje zdarzają się przecież także innym".

W przypadku, jeśli dojdzie jednak do wykluczenia ze społeczności koleżeńskiej, nowo zatrudniony pracownik będzie potrzebować wsparcia. Takiej pomocy może udzielić przełożony. "Bądź otwarty" - radzi Andreas Lutz. "Zasygnalizuj, że się tak łatwo nie poddasz". W skomplikowanych sytuacjach może pomóc specjalista. "Jest wielce prawdopodobne, że koszt skorzystania z pomocy terapeuty okaże się mniejszy, niż poszukiwanie nowego miejsca pracy".

Jednak zdaniem Michaela Vogla, coaching, który ma na celu poprawę zdolności refleksji oraz zmianę sposobu postrzegania i postępowania - to prawdziwa ostateczność. "Nie można tego traktować jak alibi, trzeba tego naprawdę chcieć." Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest "spojrzenie w lustro" i unikanie konfliktowych sytuacji z udziałem nowych kolegów.